(Cham News 12/SEP/2011) ﺘﻤﻨﺎڠ ﺴﭪ ﭼﻢ

C

TIN MỪNG

 

TIN MỪNG

1.      Nếu không có gì thay đổi thì ngày thứ bảy và chủ nhật (19 – 20 / 02 /2011) sẽ làm LỄ KHÁNH THÀNH Masjid NOURUL EHSAN (Bau Chaeh) Ấp Tân Châu, xã Tân Phú, Huyện Tân Châu, Tỉnh Tây Ninh. Đây là Masjid thứ 8 tại VN được Hội Trăng Lưỡi Liềm Đu-Bai (UEA) tài trợ.

Masjid này khi xưa là túp lều tranh, nền đất, xung quanh bao bọc bằng những mành tre lát trông rất thảm thương. Sau sáu tháng xây dựng nay đã được khang trang và hoàn toàn thay đổi bộ mặt mới. Đây là món quà quí báo mà Hội trăng lưỡi liềm Đubai tài trợ qua sự hướng dẩn của Haji Yousouf (Tư Du). Cầu xin Allah ban nhiều hồng ân đến với những người có công ơn này, amin.

2.     Ngày thứ năm 03/03/2011 cộng đồng Muslim tại Phan Rang – Ninh Thuận được sự cho phép của Ban Tôn Giáo Chính Phủ và chính quyền địa phương tổ chức buổi lễ ra mắt Ban Đại Diện cộng đồng Hồi giáo Ninh Thuận, đây là một bước tiến để cộng đồng Muslim tại đây có một đoàn thể hoàn thiện trong việc chăm lo cho cộng đồng, Alhamdulillah.

Identiti, budaya orang Cam Kemboja semakin terhakis

Laporan Kamal Ahmad di Kemboja
mohdkamal@bharian.com.my
2010/07/21

MELAYU Cam dikatakan berasal dari Vietnam. Ini dibuktikan dengan kewujudan Kerajaan Champa (Cham Pa dalam bahasa Vietnam) atau (Chiem Thanh dalam rekod Han Viet) dan (Chen Ching dalam bahasa China) yang menguasai selatan dan tengah Vietnam antara abad ke-7 hingga abad ke-19 (1832).

Kerajaan itu diperintah 14 dinasti. Nama Champa wujud sejak 658M dalam satu prasasti Sanskrit yang dijumpai di selatan Vietnam Tengah sekarang. Mengikut sumber itu, Champa diterajui Bhadravarnom.

Kerajaan itu turut menyerap pengaruh China pada akhir kurun ke-13 dan lenyap pada kurun ke-15. Kerajaan ini diasaskan Chu Lien dan dipengaruhi agama Hindu. Inderapura adalah bandar pelabuhannya yang turut menempatkan pegawai pemungut cukai.

Rekod terawal negara yang didirikan kaum Cam dikesan dalam manuskrip China yang dicatat dua orang wakil Maharaja Wu, iaitu Kang Thai dan Zhu Ying bertarikh pertengahan abad ke-3M.

Rekod itu keterangan mengenai Kerajaan Funan dan dinyatakan bahawa: “Kerajaan Funan terletak lebih dari 3000 li3 ke barat Negara Lin Yi.”

Kerajaan ini yang digelar pengkaji sejarah sebagai Champa dikenali di kalangan orang China sebagai Lin Yi (bermakna ‘hutan yang penuh dengan keganasan’). Negara Lin Yi dipercayai wujud sejak 192M di bawah pemerintahan raja Hindu bernama Sri Mara.

Pengkaji sejarah menganggap Lin Yi yang dikenali juga sebagai Indrapura atau Angadvipa – sebagai negara Champa yang terawal.
Selepas itu, Kerajaan Champa menerima tekanan daripada Dai Viet (Viet Agung) nama rasmi bagi merujuk dinasti Vietnam bermula dengan pemerintahan Ly Thanh Tong, iaitu raja ketiga Dinasti Ly.

Pada 1471, tentera Vietnam menawan Vijaya, kota utara Cam dan pada 1697, Panduranga menjadi jajahan pemerintah Vietnam. Pada 1832, Raja Vietnam, iaitu Minh Mang menawan semua wilayah Cham, sekali gus menamatkan kekuasaan Kerajaan Champa.

Orang Cam asalnya menganut Hindu dan kemudian menjadi penganut Islam yang taat sehingga muncul sebagai Kerajaan Islam yang sangat berpengaruh dan satu-satunya di rantau ini ketika itu.

Kini, orang Cam boleh ditemui di Kemboja, Thailand dan Malaysia. Sepanjang perang saudara dan konflik politik di Kemboja pada 1975 hingga 1998, seramai 147,228 pelarian rakyat Kemboja, termasuk etnik Melayu Cam berada di beberapa negara termasuk Amerika Syarikat, Britain dan Perancis.

Di Kemboja (asal perkataan Kambuja), dianggarkan ada lebih 500,000 etnik Melayu Cam yang bertumpu di Kompong Chhnang, Kompong Cham, Battambamg selain di Bandaraya Phnom Penh. Mereka terbahagi kepada dua kumpulan yang ketara, iaitu Cam Chweia dan Cam Champa.

Cam Champa tinggal kawasan bandar, sekali gus paling terdedah kepada kehilangan bahasa dan budayanya. Mereka bersekolah dan bergaul dengan komuniti Khmer, sekali gus diri mereka menyerap identiti Khmer.

Cam Chweia lazimnya tinggal dalam rumah bot, menyara hidup dengan menangkap ikan di tasik Tonle Sap dan Sungai Mekong. Walaupun kebanyakan mereka buta huruf dan tidak boleh membaca al-Quran, namun mereka mengamalkan tradisi Islam iaitu solat lima waktu.

Seorang pemimpin dalam Persekutuan Champa Antarabangsa, Mat Mot, dipetik daripada laman web pertubuhan itu sebagai berkata: “Orang Cam sudah hilang budayanya sejak sekian lama. Hampir semua lenyap kira-kira 480 tahun lalu. (Kami) kehilangan bahasa, pendidikan dan agama.”

Người tham gia làm rõ vai trò người Chăm

40 tuổi, Phú Văn Hẳn (Ja Samad Han) bảo vệ thành công luận án tiến sĩ; đã công bố nhiều công trình nghiên cứu về người Chăm; là một trong những gương điển hình tại Đại hội Thi đua TPHCM năm 2005

Ngày nay, ai cũng hiểu văn hóa Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam, góp phần làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc. Và văn hóa Chăm cũng góp phần đáng kể”. TS Phú Văn Hẳn (Ja Samad Han) với tư cách người tham gia làm rõ vai trò của các dân tộc thiểu số nói chung, người Chăm nói riêng đã cho biết như vậy. Bản sắc văn hóa chính là sức mạnh
Phú Văn Hẳn, người dân tộc Chăm, sinh ra, lớn lên tại Phan Rang (Ninh Thuận). Học xong THPT, anh thi đỗ vào Trường ĐH Tổng hợp TPHCM. Năm 1988, anh về công tác tại Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, nghiên cứu ngôn ngữ Chăm, sau đó, được đi tu nghiệp tại Malaysia (1993-1995). Anh đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố trong và ngoài nước. 40 tuổi (2003), Phú Văn Hẳn bảo vệ thành công luận án tiến sĩ chuyên ngành ngôn ngữ. Hiện, TS Phú Văn Hẳn còn là Ủy viên Ủy ban MTTQ TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc TPHCM và là một trong những gương điển hình tại Đại hội Thi đua TPHCM năm 2005. Theo anh, mỗi dân tộc ở VN có thể khác nhau về hoàn cảnh, về lịch sử phát triển, về dân số, về truyền thống và bản sắc riêng, nhưng đó chính là tâm hồn, bản chất, ý chí, sức mạnh của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Qua 2 cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, lịch sử đã chứng minh điều ấy. Thời gian gần đây, một số người Hồi giáo cực đoan tiến hành khủng bố ở một số nước trên thế giới, càng thôi thúc những trí thức người Chăm như anh phải nghiên cứu và lý giải cho mọi người hiểu thêm về người Chăm và cộng đồng người Chăm Islam ở VN, cùng những nét đẹp văn hóa độc đáo của dân tộc mình.
Mong làm được nhiều điều tốt
Theo thời cuộc, người Chăm có một bộ phận đã thực hiện một cuộc hành trình dài qua đất Chân Lạp, Xiêm La, Malacca... quay lại An Giang và Tây Ninh, rồi đến Sài Gòn sinh sống. Do đó, tín ngưỡng dân tộc của họ đã tiếp nạp ảnh hưởng của tôn giáo mới từ các cộng đồng dân tộc khác trên con đường di chuyển. Đến Nam Bộ, cộng đồng Chăm lại gặp đồng đạo người Ấn, người Afghanistan, người gốc Buwean (Malaysia và Indonesia). Cho nên rất dễ hiểu khi hầu hết người Chăm ở Nam Bộ đều theo đạo Islam. Tuy nhiên, người Chăm trong quá trình phát triển văn hóa cũng đã dung hòa với yếu tố văn hóa Islam và văn hóa các dân tộc sống chung quanh. Người Chăm theo đạo Islam đều tin con người luôn chịu sự chi phối của thượng đế; tin vào ngày phán xét cuối cùng. Niềm tin ấy khuyến khích họ làm thật nhiều điều tốt để sau này được thượng đế ban thưởng vào thiên đàng. Tháng chay Ramadan (tháng 9 Hồi lịch), người Chăm luôn phải giữ mình trong sạch, phải chịu thử thách. Họ nhịn mọi thứ vào ban ngày và chỉ được phép ăn uống, hút thuốc vào ban đêm, không được hát xướng, vui chơi, không được gây gổ, cãi vã... Qua đó, họ thông cảm với những người nghèo khổ và tha thứ lỗi lầm cho nhau. Người Chăm quan niệm cuộc sống hiện tại là tạm bợ, nên việc tổ chức tang ma tương đối đơn giản hơn so với các cộng đồng khác. TS Phú Văn Hẳn cho rằng, người Chăm Islam ở TPHCM và các tỉnh Nam Bộ tin vào thượng đế, tin vào Đức Muhammad, xem kinh Koran là chuẩn mực đạo đức để phán định các vấn đề. Họ luôn muốn làm nhiều việc tốt đẹp cho đời để được hưởng phước lộc sau ngày phán xét.
Những việc làm cụ thể cho đồng bào Chăm
Qua những gì mà bản thân anh, những trí thức trẻ người Chăm, bà con người Chăm, kể cả người Chăm Islam làm lâu nay đã được cộng đồng các dân tộc anh em, và chính quyền ủng hộ, TS Phú Văn Hẳn nói: “Gần 20 năm sống, làm việc tại TPHCM, tôi và bà con người Chăm rất biết ơn Đảng, Nhà nước từ Trung ương đến địa phương đã có những chính sách tốt cho đồng bào dân tộc ít người nói chung, đồng bào người Chăm nói riêng. Cụ thể, ngày 1-5-2005, chương trình phát thanh tiếng Chăm lần đầu tiên được phát trên Đài Tiếng nói VN. Năm 2004, Bộ VHTT tổ chức “Những ngày văn hóa Chăm” ở Hà Nội. Đây là hoạt động văn hóa Chăm lớn nhất từ trước đến nay – sự kiện đặc biệt trong lịch sử văn hóa Chăm, và là dịp để những đại biểu người Chăm ở các vùng miền trong cả nước gặp nhau. Riêng tại TPHCM, Thành ủy đã chỉ đạo cho ngành giáo dục miễn 100% học phí cho con em người Chăm từ lớp 1 đến lớp 12. Đặc biệt, UBND TPHCM có quyết định cho cộng đồng người Chăm một nghĩa trang nằm trong nghĩa trang TP (Đa Phước, Bình Chánh). Quyết định này làm cho người Chăm TPHCM xúc động lắm, bởi đây là lần đầu tiên trong lịch sử Chăm, người Chăm có một nghĩa trang riêng. Chính những việc làm thiết thực ấy đã giúp chúng tôi vững tin vào cuộc sống, và thấy cần phải cố gắng hơn nữa để góp phần bồi đắp, phát huy nền văn hóa đa địa phương, đa sắc tộc của TP”.

NHÃ THUẦN

Đại hội đại biểu Cộng đồng Hồi giáo Chăm An Giang

Đại hội đại biểu Cộng đồng Hồi giáo Chăm tỉnh An Giang nhiệm kỳ II (2010-2015) với đường hướng hành đạo là tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, hành đạo “Vì đạo pháp, vì dân tộc” đã diễn ra ngày 12/1 tại thánh đường Nekmah, xã Châu Phong, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang.

Tham dự có đại diện Ban Tôn giáo Chính Phủ, lãnh đạo tỉnh và các ban ngành cùng với trên 100 đại biểu đại diện cho đồng bào Chăm tỉnh An Giang.

Tỉnh An Giang hiện có trên 15.000 đồng bào Chăm theo đạo hồi Islam cùng sinh hoạt tại 12 thánh đường và 15 tiểu thánh đường ở 10 xã thuộc 7/11 huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh.

Trong nhiệm kỳ tới, Cộng đồng Hồi giáo Chăm tỉnh An Giang tiếp tục phát huy thành tích đã đạt được, thường xuyên mở các lớp giáo lý có lồng ghép phổ biến pháp luật cho đồng bào; tranh thủ các nguồn tài trợ để tạo điều kiện cho các học sinh tiếp tục học đại học, cao học trong và ngoài nước; triển khai các lớp song ngữ Việt-Chăm trong các trường học phổ thông và tại các thánh đường.

Đặc biệt bằng nhiều nguồn hỗ trợ cho đồng bào Chăm vươn lên không còn hộ nghèo vào cuối nhiệm kỳ II tới.

Đại hội đã suy cử 16 thành viên và ông MuSa HaJi tiếp tục giữ chức Trưởng ban đại diện Cộng đồng Hồi giáo Chăm tỉnh An Giang nhiệm kỳ II 2010-2015.

Năm năm qua, Cộng đồng Hồi giáo Chăm tỉnh An Giang đã không ngừng nỗ lực vươn lên, đặc biệt là sống hòa nhập đoàn kết lương giáo, thực hiện tốt đường lối đổi mới của Đảng, Nhà nước, cùng nhà nước chăm lo cho cộng đồng.

Từ các nguồn vốn dân tộc, Chương trình 134, 135, Nhà nước đã đầu tư xây cấp 1.813 căn nhà mới khang trang cho đồng bào Chăm nghèo an cư để lạc nghiệp, hỗ trợ vốn làm kinh tế. Đến nay, giao thông nông thôn đã cơ bản nhựa hóa 100%, xe bốn bánh về đến tận các xóm ấp Chăm.

Bên cạnh những chính sách hỗ trợ của Đảng, Nhà nước, đồng bào Hồi giáo Chăm khá, giàu cũng tích cực đóng góp làm tốt công tác xã hội, bình quân mỗi năm gần 100 triệu đồng để chia sẻ khó khăn không chỉ trong cộng đồng người dân tộc thiểu số Chăm mà còn cho cả các dân tộc anh em hiện cùng sinh sống trong tỉnh./.

Tín hiệu vui của đồng bào Chăm ở Châu Thành

Toàn huyện Châu Thành hiện có 156 hộ với 861 nhân khẩu người dân tộc Chăm, sống tập trung ở ấp Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Hanh.

Một góc nhà của đồng bào Chăm với đầy đủ tiện nghi.

Với nhiều chính sách hỗ trợ của tỉnh và trung ương, cùng sự nỗ lực của từng hộ gia đình, người dân tộc Chăm đã từng bước cải thiện tốt đời sống của mình qua việc cần cù chịu khó trong sản xuất, chăn nuôi…

   

Ông Trần Văn Dũng, cán bộ Văn phòng UBND xã Vĩnh Hanh cho biết: “Kinh tế người dân tộc Chăm phát triển hơn trước, do họ chuyển đổi ngành nghề từ làm ruộng sang buôn bán. Hiện tại khoảng 80% người dân buôn bán nhỏ (bếp gas, vải…) và chăn nuôi bò, chỉ khoảng 20% tiếp tục sản xuất nông nghiệp. Số hộ nghèo cũng đã giảm dần: Năm 2008 có 21 hộ, năm 2009 còn 13 hộ,… Những ngày lễ hội, người dân cũng đã có điều kiện sắm sửa quần áo mới tươm tất, đẹp hơn”.

Ông Phạm Thành Re, Trưởng ban Mặt trận ấp Vĩnh Hòa cho biết, trước năm 1990, cuộc sống người dân tộc Chăm rất khó khăn. Đa số sản xuất nông nghiệp, tuy đất canh tác nhiều nhưng họ không nắm vững kỹ thuật, lại gặp dịch bệnh, thiên tai phá hại mùa màng... nên đời sống luôn gặp nhiều khó khăn. Qua đó nhiều chính sách, đề án của các ngành chức năng đã thực sự  vực dậy đời sống của các hộ nghèo có điều kiện vươn lên. Trong đó, Đề án 25 của UBND tỉnh hỗ trợ cho 28 hộ người dân tộc với tổng kinh phí 232 triệu đồng; Đề án 134 xét cất nhà cho 18 hộ, với tổng kinh phí trên 200 triệu đồng… Các cấp chính quyền cũng thường xuyên quan tâm thăm hỏi và tặng quà đối với các gia đình tôn giáo, dân tộc tiêu biểu nhân các dịp lễ, Tết, hỗ trợ và tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc cải thiện đời sống vật chất, tinh thần. Ngoài việc cho vay vốn sản xuất, người dân còn được hỗ trợ kỹ thuật, kinh nghiệm để chuyển đổi ngành nghề thích hợp.

Đời sống vật chất của đồng bào Chăm có nhiều thay đổi đáng kể.

Nhiều chính sách Khuyến nông, Khuyến công cũng được triển khai, giúp các hộ dân tộc Chăm ăn nên làm ra và dần bắt kịp với đời sống người Kinh. Các hộ gia đình còn lại từ nguồn vốn vay đã trang bị phương tiện, hàng hóa cho những chuyến buôn bán xa hằng tháng trời. Ngoài ra, cả ấp có hơn 20 gia đình làm kinh tế bằng hình thức chăn nuôi bò. Nhà nào ít thì nuôi 4 con, nhiều thì 6-8 con, giáp năm bán mỗi đôi bò cũng lời được gần chục triệu đồng. Nhờ vậy, họ đã có đủ tiền trang trải cuộc sống, cất nhà khang trang, kiên cố, mua sắm vật dụng gia đình không thua kém gì người Kinh. Ông Re nhớ lại, năm 2003, cả ấp chỉ có 3 gia đình cất nhà tường, giờ đây hàng chục ngôi nhà khang trang mọc lên, làm thay đổi hoàn toàn diện mạo làng Chăm. Điện, nước sạch cũng đã kéo về; trường học, cầu, đường được chính quyền địa phương quan tâm xây dựng. Ông Bu – ta – lấp, một hộ người Chăm ở Vĩnh Hòa chia sẻ: “Đời sống của gia đình tôi và người dân ấp đã thay đổi nhiều cũng nhờ vào sự quan tâm giúp đỡ, hỗ trợ của chính quyền từ xã, huyện đến tỉnh. Trước đây, gia đình tôi khó khăn lắm. Nhờ Nhà nước cho vay vốn mua bò chăn nuôi, dần dần gia đình đã thoát nghèo. Đứa con út cũng đang học tiểu học, cố gắng biết cái chữ để cuộc sống sau này tốt hơn”.

Trình độ dân trí của đồng bào cũng có nhiều thay đổi. Nếu như trước đây đa phần người Chăm không biết chữ Kinh thì giờ đây con em họ đã được đến trường, vừa học tiếng Kinh vừa học tiếng Chăm. Tỷ lệ bỏ học giữa chừng cũng giảm hẳn, nhờ sự vận động của chính quyền địa phương và nhà trường. Một số gia đình quyết tâm cho con em ăn học thành tài, và ấp Vĩnh Hòa đã bắt đầu xuất hiện… sinh viên đại học.

Ngoài ra, cùng với người Kinh, cộng đồng dân tộc Chăm luôn thực hiện tốt các chủ trương, chính sách pháp luật của Nhà nước, 100% hộ gia đình treo ảnh Bác trang trọng trong nhà, 80% đạt gia đình văn hóa. Các hoạt động văn hóa – văn nghệ – thể dục thể thao được đẩy mạnh… Đó là những tín hiệu vui, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nhân dân xã Vĩnh Hanh trong giai đoạn mới.
Bài, ảnh: GIA KHÁNH

Bangsacham Radio- Tiếng nói Chăm tại Hoa kì

Putra Champa

        Cộng đồng Chăm, một cộng đồng ít ỏi ngay chính tại mảnh đất quê hương họ. Ngay cả khi sống trên mảnh đất quê hương họ đã là một tập thể thiểu số. Sẽ như thế nào nếu họ sinh sống ở những nơi không phải là quê hương của họ?
        Vâng, chắc chắn họ sẽ trở thành một cộng đồng càng ít ỏi và nhỏ bé hơn. Ấy thế nhưng trong cộng đồng nhỏ bé ấy vẫn cố vương lên khẳng định sắc tộc , dòng máu bản thân, góp phần mang tiếng Chăm của đủ mọi giọng điệu, vùng miền từ Kampot đến Pandurangga để giáo dục, đưa con em Chăm gần nhau bằng cách giao tiếp bằng chính tiếng mẹ đẻ của mình mà không gặp trở ngại gì, cho dù họ sinh ra ở Châu Đốc, Kampot hay Pandurangga…đó là chương trình phát thanh tiếng Chăm có tên Bangsacham Radio

Logo Bangsacham Radio với dong chữ :

"Adah dun-ya saong illimo. Hadiip bahsa saong magru"

(" Soi sáng thế giang với kiến thức văn hóa. Làm sống dậy tiếng nói ( tiếng mẹ đẻ) với sự khó nhọc học hành)

       Giữa sự phát triển đến chóng mặt của nền văn minh phương tây trong xã hội Hoa Kì. Các sắc dân Châu Á nói chung và Dân Chăm nói riêng đang dần mất đi bản sắc Á Đông, và cái đầu tiên mà họ mất đó là tiếng nói của dân tộc mình. Thiết nghĩ Chăm mình dù ở ngay trong chính miền quê Pandurangga hay trong một cộng đồng Chăm lớn nhất thế giới ( Kampot) thì tiếng Chăm trong cộng đồng Chăm này cũng phần nào bị lai độn tiếng Việt hau Khmer hoặc có giọng điệu ngọng ngịu. Và sẽ như thế nào nếu Chăm sống thành một cộng đồng rất nhỏ bao quanh là thứ văn hóa đang “ Thịnh hành “ sẵng sàng được giới trẻ lao vào một cách cuồng nhiệt.? Chắc hẳn sẽ chẳng có con đường nào để tiếng mẹ đẻ hay bản sắc thuần túy của họ sống sót. Đó là thực trạng chung của Chăm mình tại Hoa Kì nói riêng và Chăm trên thế giới nói chung.
        Trước nghịch cảnh đáng buồn đó, sự ra đời của Bangsacham Radio như là một vị cứu tinh trong tình cảnh khó khăn nhất. Với những chương trình phong phú, cập nhật kịp thời những thông tin về Chăm cũng như thế giới. Và đặc biệt hơn chương trình còn có những giọng phát thanh bằng tiếng Chăm Kampot, Châu Đốc cũng như Panduranga. Chương trình kể chuyện cổ tích bằng tiếng Tây Chăm, Đông Chăm và tiếng Anh với giọng điệu rất chuẩn. Và các bạn cũng sẽ được lắng nghe các anh chị Chăm Pandurangga tập nói tiếng Chăm Tây ngộ nghĩnh và vui như thế nào. Thiết nghĩ, nếu so sánh về mặt chuyên nghiệp thì nó chỉ là một sự kiện bình thường nhưng nếu đặt nó trong xã hội Chăm và đặt biệt hơn là xã hội Chăm tại Hoa kì thì thật sự đây là một sự kiện lớn, đáng chúc mừng. Bangsacham radio ra đời trong sự thiếu thốn và khó khăn mọi bề , nhưng nó đã làm được kì tích, đó là phát triển tiếng Chăm với giọng điệu khác nhau, làm cho Chăm có thể nói tiếng Chăm với nhau dù cho họ sinh ra tại đâu, chỉ thế thôi thì theo tôi nghĩ nó đã và đang làm một điều hết sức vĩ đại cho cộng đồng Chăm hôm nay.
        Và vui mừng hơn là gần đây Bangsacham Radio đã kí hợp đồng phát thanh trực tiếp trên radio với SRBS-HD RADIO 92.5-3 ( Radio Saigon) tại thành phố Seattle, thuộc tiểu bang Hoa Tịnh Đốn, Hoa kì. Bangsacham Radio sẽ phát sóng từ 6:00PM- 7:00PM vào các ngày Chủ nhật hàng tuần. Bangsacham Radio bất đầu phát sóng từ ngày 02 tháng 01 năm 2011. Ở mọi miền trên thế giới nếu các bạn có Wifi Radio thì các bạn sẽ nghe được Bangsacham Radio. Nếu các bạn muốn có HD Radio toàn cầu, xin các bạn email cho họ tại địa chỉ :  bangsacham@yahoo.comĐịa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ,  hoặc số điện thoại:
206- 393-8093,
206 -372-1432,
206- 428-8920,
     Sự ủng hộ và quan tâm của các bạn sẽ là nguồn động viên rất lớn đối với họ.

Sự tàn ác của chế độ Polpot đối với người Chăm Islam

Theo Nhật báo Berita Harian của Malaysia

Xuất bản ngày 22/7/2010

Chuyển sang Việt ngữ : Putra Champa

“Rakyat kembali mundur akibat segala bahan ilmiah, al-Quran, ciptaan moden dihapuskan”

( Dân chúng trở lại sự ngu muội bởi những kiến thức văn hóa, kinh Quran và những thành tựu hiện đại điều bị xóa sổ)

          Chế độ cộng sản cầm quyền tại Kampot mà đứng đầu là Polpot đã giết hại ít nhất khoảng 200 người ulama ( những nhà Islam học) và Imam ( những người hướng dẫn giáo lí Islam) trong thời gian cầm quyền của chúng, từ 1976 đến 1979, điều đó đã gây tác hại làm  cho cộng đồng Islam nơi đây chậm phát triển và trở thành mù mờ cho đên ngày nay.

Chân dung tên đồ tể Polpot

         Bằng chứng là quân đội Khmer đỏ đã cho đốt tất cả những kinh sách và kinh thánh Quran. Chúng cho phá hủy hơn 200 thánh đường Islam với mục đích xóa bỏ Islam và chủng người Chăm. Dẫn đến cộng đồng Islam nơi đây trở nên ngu muội và mất phương hướng tôn giáo của mình vào khoảng 30 năm trước đây.Số thánh đường còn lại chỉ vỏn vẹn 20 cái nhưng cũng đã bị hư hại nặng. Chưa dừng lại ở đó, quân đội Khmer đỏ còn bắt buộc người Chăm Islam ăn thịt lợn, và kinh thánh Quran trở thành những mảnh giấy lau chùi những vật dơ bẩn.

Al-quran, kinh thánh thiêng liêng của người Islam

         “ Trường học bị đóng cửa, những người có hiểu biết bị giết hại, sách báo , kinh thánh bị đốt. Bởi vậy đây là giai đoạn đã đẩy người Chăm đi vào con đường tối tâm để trở thành những con người ngu muội.” lời nói của Mufti Kampuchia ( người đứng đầu Islam tại Kampot) ông Kamaruddin Yusof, 61 tuổi khi chúng tôi được gặp ông tại thủ đô Phom Pênh.
       Polpot đã tiêu diệt tất cả những gì gọi là văn hóa hay những nền tảng văn văn minh hiện đại . Để rồi đẩy cả dân tộc Kampot tiến vào con đường lạc hậu, tối tâm. Chúng đưa con người đến cài cấy trên đồng rộng như một con trâu, con bò. Những dấu hiệu văn minh hiện đại bị xóa sổ thay vào đó là “quyền” mà họ gọi là “ bình đẳng” tức trở về thời đồ đá khi con người không tài sản (vô sản) và không phân biệt giàu nghèo.

Tái hiện lại cảnh giết người man rợ bằng những dụng cụ thô sơ của Khmer đỏ

     Cũng theo lời ông Mufti Yusof, Khi chế độ Khmer đỏ đã bị lật đổ 1979. Cả đất nước Kampot bị tàn phá nghiêm trọng, người dân không dễ dàng vật dậy trong đống hoang tàn đó. Cho đến tận 1992, các nhà Dakwah ( truyền giáo) đến và những mảnh vụn vặt của những quyển kinh thánh mới được tìm lại ở những nơi chúng dấu hay đốt bỏ . Không có quyển kinh thánh nào nguyên vẹn được tìm thấy.
       Vào năm 1993, chính phủ Kampot có thêm một nhân vật mới đó là thủ tướng Hunsen.  Người mà hết sức quan tâm đến sự phát triển của cộng đồng sắc dân Chăm Islam. Từ đó họ dần khôi phục lại những đống hoang tàng và tư tưởng tôn giáo. Ông Mufti Yusof nói.
        Có khoảng 454 ngôi làng người Chăm tại Kampot. Ngôi làng lớn nhất có khoảng 1.700 gia đình, bình thường thì có khoảng 200 đến 300 gia đình, còn thuộc loại nhỏ thì khoảng 40 đến 50 gia đình. Nếu tính tất cả số dân thì họ còn lại khoảng 500.000 người , tất cả họ đều nghèo khó và phần lớn không được đi học. Các nhu cầu về nước sạch, điện, cơ sở y tế đều trong tình trạng xuống cấp hoặc hoàn toàn không có. Cuộc sống của họ dựa hoàn toàn vào thiên nhiên. Và hiển nhiên điều đó sẽ làm cho họ rất khó khăn trong tình trạng hạn hán hay lũ lụt. Những căn bện như sốt rét, dịch tả… đang đe dọa họ hằng ngày. Họ thiếu ăn , thiếu mặc … Qủa thật điều này phải trở thành một điều đáng nghĩ đối vơi những anh em Islam đang sống trong những đất nước hòa bình và thịnh vượng.

Làng Chăm tại Kampot

     Ngày nay, từ những sự quan tâm của vị thủ tướng ấy, mỗi ngôi làng đều có một vị Iman và người Tuan ( dạy giáo lí) . Kiến thức tôn giáo được truyền dạy song hành hành với việc truyền giáo.
    Nguồn bài báo nguyên văn bằng tiếng Malaysia :http://www.bharian.com.my/articles/KekejamanPolPotpuncasyiarIslamdiKembojamalap/Article/

Thầy giáo liệt 18 năm dạy tiếng Chăm không lương

Dù bị liệt hai chân, thầy vẫn dốc hết tâm trí, sức lực để duy trì vốn chữ Chăm cho trẻ em người dân tộc.

Ở ấp Chăm, xã Suối Dây, huyện Tân Châu, Tây Ninh có một người thầy bị liệt hai chân, kiên trì dạy chữ Chăm không biên chế, không lương cho con em đồng bào dân tộc Chăm suốt 18 năm nay.

Bị “bắt” làm thầy

Thầy Chàm To Hiết bị bệnh teo chân từ nhỏ, không tự đi đứng được. Trước đây, thầy theo cha mẹ sống ở Campuchia ven biên giới với Việt Nam mở lớp dạy tiếng Chăm. Một số trẻ em người dân tộc Chăm ở Tây Ninh nghe tiếng đã sang đó học với thầy. Trong một lần về nhà học trò ở Tây Ninh chơi, thầy “bị” các già làng “bắt cóc” giữ lại cưới vợ cho và làm thầy giáo ở ấp Chăm từ đó đến nay.

Bà Thị Ha, mẹ vợ của thầy, kể: “Lúc mới về, cuộc sống nó khó khăn lắm, không có nhà, không có trường để dạy nên rất bị động. Mới đó mà giờ nó có tới năm mặt con rồi đó, học trò thì cả ngàn đứa không tài nào nhớ hết”.

Thầy Chàm To Hiết ngồi trên bàn dạy chữ Chăm.

Trường của thầy được Nhà nước xây năm 1993, ban ngày dành cho các em học tiểu học, buổi tối thầy dạy tiếng Chăm. Sau khi xã xây trường mới, trường này giao hẳn lại cho thầy. Nói là trường vậy thôi nhưng thực ra chỉ có hai phòng học hoen ố, xuống cấp trầm trọng theo thời gian. Thầy kể: “Hồi mới xuống đây, cái trường Chăm này có nóc mà không có tường đâu, mình vừa dạy, vừa ở ngay trong trường luôn, thấy thầy sống một mình buồn nên các em học sinh thay phiên nhau qua sống chung cho vui. Vậy mà giờ đứa nào cũng lớn, cũng thành đạt hết”.

Trăm bề thiếu thốn Nhà thầy Chàm To Hiết ở sát mé trường, cứ đến giờ, thầy đẩy xe lăn vào lớp, ngồi trên bàn vừa viết chữ lên mặt bảng, vừa dạy phát âm từng chữ một. Học trò bên dưới cả mấy chục em bi bô đọc theo. Lớp học ban đêm nóng bức, chỉ có hai cái quạt và hai bóng đèn. Nhưng đèn đã hư mất một bóng và một cái quạt cũng không quay, thầy chưa có tiền để sửa chữa. “Mình dạy gần 20 năm rồi mà chưa bao giờ có ngày 20-11 đâu, mình cũng không biết ngày đó là gì nữa. Hằng năm chỉ có ngày tết Răm ma đan là các em mang 3 kg gạo đến biếu cho thầy thôi” - thầy Hiết tâm sự.

Duy trì tiếng Chăm

Thầy khiêm tốn kể: “Trong xã chỉ có lớp dạy tiếng phổ thông thôi, không có lớp dạy tiếng Chăm, chỉ có dưới phố mới có. Mình biết tiếng Chăm nên dạy học cho các em thứ tiếng mà mình biết. Nếu mình không dạy, các em chỉ biết đọc mà quên đi cái mặt chữ. Tiếng là thầy nhưng chỉ là người biết dạy cho người không biết thôi. Mình dạy không lấy tiền, ai có thì góp 1.000 đồng/buổi để mình mua phấn, trả tiền điện, ai không có thì thôi”.

Thầy kể tiếp: “Mình dạy cho chúng, sau này chúng giỏi, sẽ dạy thêm cho các thế hệ sau này. Như thế ai cũng tiến bộ. Đã chấp nhận làm thầy là phải dạy thôi. Nhiều hôm có một, hai em cũng phải dạy chứ thấy ít mà bỏ lớp sinh quen, lớp rất dễ vỡ. Phải dạy thường xuyên, đều đặn để tạo một thói quen cho các em tới trường”.

Những năm đầu mới thành lập, một mình thầy dạy hơn 300 em, phải chia ra nhiều ca trong ngày nhưng bây giờ lớp chỉ có vài chục em, thầy và ông thầy cả của thánh đường phải đi vận động các em đến trường. “Nhiều lúc học trò không vào, mình buồn lắm, được có một vài em thôi cũng phải dạy, không thôi mất lớp, rồi chiều lại phải vào nhà các em vận động bố mẹ cho học. Giờ các em chỉ thích học tiếng Kinh thôi vì các em đi làm xa, chứ tiếng Chăm chỉ cần biết nói thôi, không cần viết. Nên mình và các thầy ở đây buồn lắm. Phải tìm cách dạy và bảo tồn tiếng của dân tộc cho các em thôi.

Năm ngoái, có cô học trò cũ tên Ma Ri Dâm, cô này học rất khá nên mình nhờ cô ấy dạy thêm cho các em học sinh, được hai năm, rồi nghèo khó quá nên cô cũng qua Ả Rập làm ăn”.

Nói về học sinh của mình, thầy kể: “Thằng Chàm A Mắt sau khi đi học ở thủ đô Ai Cập về được bố trí làm việc dưới thị xã. Nó là thằng khá và thương thầy nhất, công việc bận rộn nhưng lâu lâu đi ngang qua lại ghé về thăm thầy. Lúc dạy các em, mình luôn khuyên các em rằng nghề giáo là nghề cao quý, nên nếu ai có thể dạy học được thì rất quý. Nhiều học sinh không chỉ dạy ở thôn mình, mà còn sang thôn khác dạy nữa. Bên xóm Đào Bắc, xã Tân Hưng cũng có một em học sinh của mình đang dạy học miễn phí cho các em học sinh bên đó”.

Mười mấy năm nay nhờ có thầy Hiết dạy cho cái chữ mà các em biết đọc, biết viết chữ Chăm, biết cách hành lễ theo truyền thống, góp phần giữ gìn bản sắc của đồng bào dân tộc Chăm ở đây. (Ông Cả chùa Chàm Sợt, đại diện tôn giáo ở ấp Chăm) Thầy Hiết sức khỏe yếu, làng sắp cho nghỉ hưu nên tui phải cố gắng thay thế. Mình phải dạy cho các em biết mặt cái chữ Chăm, chứ nếu không lâu dần như con chim vậy đó, chả biết gì đâu, lâu dần nó quên đi cái nơi sinh ra nó. Mình biết chữ thì dạy cho người không biết chữ. Mấy thầy ở đây, đặc biệt là thầy Hiết, đi dạy gần 20 năm nay mà chưa bao giờ lấy tiền. Chỉ có lúc nào đói quá, không có cái ăn thì mới kêu gọi các em giúp đỡ, người cho ngô, cho khoai, người cho gạo mà ăn. Có thầy dạy buổi chiều tối, còn buổi sáng vẫn phải lao động, đi chặt mía, trồng sắn, buôn bán để kiếm sống chứ không có lương nên phải làm thôi. Mình không dạy là có tội, với lại mình cũng thương các em lắm. (Thầy Chàm Gia Mil, cùng dạy học với thầy Hiết)

Theo Pháp luật TPHCM
theo dantri.com